Tebrik Karti Kulturu – Sosyo-ekonomik ve mekansal yansimalari

Bir suredir dikkatimi ceken ve sonrasinda beni arastirma yapmaya iten bir konu var: Amerikan kulturunde Tebrik kartlarinin (Greeting Cards) yeri ya da “Tebrik karti kulturunun” Amerika’daki yeri…

Geleli kisa bir sure olmasina karsin bu konuda merak uyandiracak seviyede yaygin tebrik kartlari. Buyuk-kucuk tum marketlerde hatri sayilir miktarda tebrik karti standi bulunuyor. 

Ornegin Walmart’ta karsilikli kartlarin bulundugu 3 koridor mevcut. Koridor uzunlugu goz onune alindiginda cesit konusunda az cok bir bilgi sahibi olabiliyorsunuz.

Hatirliyirum da ozellikle 2000’li yillarin basinda boylesine renkli sesli isikli kartlara ilgi daha fazlaydi belki bizde de ama teknolojinin sundugu olanaklar ile lart standlarinin sayisi git gide azalmaya basladi. Buna ragmen burda bu kadar kartin olmasi gercekten cok ilginc ve olsa olsa kulturel bir altyapisi vardir diye dusunerek basladim arastirmalara 🙂

Oncelikle mini bir ozet gecmek gerekirse; bu kapsamda ilk kartlar yuz yillar oncesine, antik Cin ve Misir uygarliklarina kadar tarihlenmis. Sonrasinda dunyanin farkli yerlerinde ozgun sanatcilarin yaptigi eserler ile birer hediye niteliginde duygu paylasiminin onemli bir yerinde gorev almis. Sonrasinda baski tekniklerindeki gelisme ve seri uretim ile yayginlasmistir. Bu yayginlasmadaki en buyuk paylardan biri Amerika’nin. Yillar icinde gecirmis oldugu sosyo-ekonomik olaylarin (savaslar, ekonomik yukselmeler ve cokuntuler, hippi donemleri, gosterisin on plana ciktigi donenler vb.) etkisi ile cesitlenmis olan tebrik kartlarinin gunumuzde geldigi son noktada milyar dolarlik bir endustri olusturdugunu soyleyebiliriz. Hatta yapilan arastirmalar Amerika da kisi basina yillik 30 tebrik karti dustugunu gosteriyor. Bu da Amerikan Kulturunun icinde Tebrik Karti Kulturunun yerini net bir sekilde kanitliyor.

Hatta oyleki; Amrika’nin sosyo-ekonomik yapisini yillar icinde bu kartlardan okumak, duygusal ve sosyal bir cok arastirmayi bu kapsamda yurutmek bile mumkun.

Amerika’da tebrik kartlari endustrisinde iki buyuk firma goze carpiyor: Hallmark ve American Greetings

Bunlardan American Greetings firmasi misyonunu Nezakete Katki Saglamak olarak belirlemis. Insanlarin hergun daha da sabirsiz ve tahammulsuz oldugu dunyada nezaketin tukenmekte oldugu dusunulurse yola cikis amaclari basarili sayilabilir.

Yine de en buyuk firmalar icin bu da yeterli olmuyor. Endustride ciddi bir arastirma hakim, insanlari anlayip duygularini hissederek bunu en iyi yansitan kelimeler ile gorsel ogeleri bulmak hic de kolay olmasa gerek. Hele ki kartlari alanlarin %80ini kadinlarin olusturdugunu dusunursek duygusal tatmini saglamak oldukca zor. Cunku hem noktasal bir konuya deginirken evrensel bir duygu yogunlugunu da yasatmak zorundalar ki karti okuyan herkes kendinden ozel birseyler bulurken ortak bir duyguyu da paylasmalilar.

Aslinda Amerikalilarin duygularini ifade etmekte bile usengec oldugunu dusundurdu bana bu durum. Kartlar gercekten sok ozel planlanmis. Her biri alaninda cok cesitli. Cocuk kartlarinin ise sonu yok… oyunlar boyamalar sarkilar isiklar yapistirmalar vb. Ama gonderene ait tek bir kelimenin olmadigi kartlar… bana biraz eksik geliyor..  tamam, yuzlerce kartin icinden duygunu tanimlayan ya da en azindan en yakin hissettigini bulmak gercekten emek isteyen bir is. Yine de ici bos ve el yazisi ile doldurulmus bir kart almak ben ve benim gibiler icin daha ozel olacaktir.

Teknoloji ile gelen kolayliklar ve tamamen kisisellestirilmis e-cardlarin yayginligi… facebookun dogumgunu hatirlatmaya baslamasi ve sosyal medyanin kutlama sektorune girisi… bu ve benzeri uygulamalar tebrik karti sektorunu de etkilemis tabiki… tebrik karti ureticileri tuketicilerine bu konuda dijital her turlu imkani saglamaya calismaya baslamism diger bir uygulamada bazi marketlerin kendi yaptigin karti senin icin hazirlayip postaya vermesi… bunun yaninda herkesden bir digerine kart kurgusu da bulunuyor ve bunlar standlarda gruplaniyor. Ornegin dedesinden erkek torununa, abladan erkek kardese, kuzenden amcaya vb.

Pop diye dijital bir kutlama yerine hic beklemedigim bir anda posta kutumda bir tebrik karti gormek eminim ki benim gibi bircok kisiyi daha da sevindirecektir… hani o karti okursun… sonra bi vitrin ya da aynali konsola ilistirirsin… uzerinden zaman gecer bir daha acar bakarsin… el yazisi varsa gozunle takip edersin… duygular yansir hani yazilara… hissedersin… belki sonra hani meshur gizli bir kutuda yerini alir… yillar sonra kucugune gosterirsin… anilara dalarsin… hediyeler, sozle,r yasananlar belki unutulur ama boylesi bir karta yazilmis iki cift cumle ve insana kattigi o simsicacik gercek duygular hic ama hic unutulmaz…

Durum boyle romantik bir kulvara tasininca biz de Tebrik Karti Kulturunun heyecanini yasayalim dedik ve ananemizin yaklasan dogumgunu icin kuzularimla guzel bir kart sectik… kart secme asamasi inanilmaz keyifliydi… surekli “anneeeeee… suna baksanaaa…” ile baslayan ve tum kart cesitlerinin tanitimi niteliginde heyecan dolu sozler 🙂

Sonraki adim ise ne zamandir hic yapmadigim birseydi ki Postaneye gidip kartimizi gondermek… bu guzel heyecani birlikte paylastik. Yaklasan bayramlar nedeni ile belki de ya da siradan bir duygu paylasimi amaciyla bircok kisi vardi sirada 🙂 postanede bile tebrik kartlari yerini almisti. Insanin icinden herkese herkese gondermek gecmiyor degil :)) Kartimizi cocuklarimla birlikte gonderdik veeee buyuk bir heyecanla annecigime ulasmasini ve sonrasindaki ilk telefonu bekliyoruz…

Kesinlikle cocuklar ile yapilacak duygu yogunlugu yuksek bir aktivite… tavsiye edilir 😉
Her ne kadar kentin her yerinde posta kutulari varsa da postanedeki o atmosferi kesfetmek cok daha nostaljikti…

  1. http://www.jstor.org/stable/23700297?seq=1#page_scan_tab_contents
  2. http://news.ubc.ca/2014/03/07/the-u-s-greeting-card-culture/
  3. http://www.hongkiat.com/blog/evolution-of-greeting-card-designs/
  4. http://www.greetingcard.org/AbouttheIndustry/History/tabid/72/Default.aspx
  5. http://www.americangreetings.com/our-purpose

Yazar: kutupanne

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir