2020’DE ÇOCUKLARI KÜTÜPHANELER İLE BULUŞTURALIM

Prof. Dr. Belma TUĞRUL

https://www.youtube.com/watch?v=QWk6dGeE_4c

PELİN OSSMANN-Yazar

Dünyayı annemle tanımaya başladım. Onun kokusuydu, gülüşüydü dünya benim için. Güvendim. Sevindim geldiğime. Sonra başka insanlarla tanıştım. Oyuncaklarımla arkadaşlık kurmayı öğrendim. Farklı lezzetlerle, kuşla, bulutla, güneşle tanıştırdı annem beni. Aldı parklara götürdü. Daha büyük oyuncaklarla, başka çocuklarla tanıştım.

İlk kitabımı aldı annem. Sayfalarında yeni dünyalar buldum. Sonra kucakladı bir gün yüzlerce kitabın olduğu gizli bir evrene götürdü. Gök kuşağının içine oturdum, renklerinin içinde kayboldum. Her taraf kitap, her taraf arkadaş. Tilkiler, periler, ormanlar, günebakanlar, tavşanlar, bahçeler, oyunlar, pastalar, uğur böcekleri, kardan adamlarla dolu bir evren.

Benim ikinci annem oldu burası. Kütüp-annem oldu.

Renkli raflardan kitapları alıp sayfalarının içinde dolaşmaya bayılıyorum. Her gelişimde yumuşacık kollarına alıyor, dünyanın her tarafında dolaştırıyor, öğretiyor, eğlendiriyor, mutlu ediyor beni. Kütüphaneden her çıkışta büyüyorum sanki. Bir öpücük konduruyorum annemin mis kokulu yanağına. Kulağına fısıldıyorum:

‘Ben de büyüyünce çocuklarımı götüreceğim kitaplıklara. Söz veriyorum sana anneciğim!’

Ferrin İlbay YALNIZ-Yazar

Kütüphaneler benim zamanımda çok severek gittiğim bilgiye ulaşmanın adresiydi. Şimdilerde sadece bilgiye ulaşmanın adresi olduğunu sanıyorsanız çok yanılıyorsunuz. Kütüphane artık çocuklarımız için doğru sosyalleşmenin de adresi.

Çocuklarımızın renkli, heyecanlı, aktif, öğrenmeye açık dünyasını kütüphaneyle buluşturuyorlar. Örneğin, bedensel ve zihinsel çalışma bütünlüğünün en güzel örneklerinden olan “Koşarak Satranç Oynama” olarak da adlandırılan oryantiring sporuyla ilk ” Kütüphane Oryantiring” etkinliği gerçekleştirildi. Çocuklarımız aileleriyle ve arkadaşlarıyla hoş ve verimli vakit geçirdiler ve kütüphanede kitapları nasıl bulacaklarını eğlenerek öğrenme şansına ulaştılar. Çocuklarımızla bir spor masalı yaşadık..

https://youtu.be/OK-wjynQ4jQ
https://youtu.be/Tb187GCofqI

Eğitimde Kütüphane Projesi Gurur Listemiz

OKULLAR

  • Özel Pembe Düşler Anaokulu (İzmir)
  • Şefkat Okulları (İstanbul)
  • Şehit Zeki Akgünseven Anaokulu (Adana)
  • 15 Temmuz Şehitleri İlkokulu (Kilis)
  • Mehmet Akif Ersoy Anaokulu (Antalya)
  • Mimar Sinan İlkokulu (Osmaniye)
  • Tek Anaokulu (Kırklareli)

ÖĞRETMENLER

  • Gamze Karadayı (Okul Öncesi)
  • Tuğba Karataş (Okul Öncesi)
  • Cuma Bulut (Sınıf Öğretmeni)
  • Elçin Zihin (Okul Öncesi)
  • Gülüzar Bayram (Sınıf Öğretmeni)
  • Ayşegül Karagöl (Okul Öncesi)

KÜTÜPHANELER

  • İzmir Urla İlçe Halk Kütüphanesi
  • İstanbul Orhan Kemal İl Halk Kütüphanesi
  • İstanbul Özel Gaziosmanpaşa Şefkat İlköğretim Okulu Kütüphanesi
  • Adana İl Halk Kütüphanesi
  • Kilis Çocuk ve Gençlik Kütüphanesi
  • Antalya Tekelioğlu İl Halk Kütüphanesi
  • Osmaniye Mimar Sinan İlkokulu Z-kütüphanesi
  • Kırklareli Lüleburgaz İlçe Halk Kütüphanesi

KÜTÜPHANECİLER

  • Güler Semra TURMUŞ (Okul Kütüphanecisi)

PAYLAŞIMLAR/GÖRÜŞLER:

Bir sınıf öğretmeni olarak ben sınıfımızın tüm öğrencileri 4 yıldan beri Kilis Çocuk ve Gençlik Kütüphanesinin aktif üyesiyiz. Her ay düzenli olarak 4/B Sınıfı olarak Kilis Çocuk ve Gençlik Kütüphanesini ziyaret ederiz. Her zaman Kilis Çocuk ve Gençlik Kütüphanesinde düzenlenen tüm etkinliklere katılırız. KÜYAP (Kütüphane Yaz/Yarıyıl Programı) etkinliklerine düzenli olarak katıldık. Kütüphanede Oyun etkinliklerine katıldık. Rengarenk Okuyorum etkinliklerine katıldık. Yerinde Okuyorum etkinliklerine katıldık. Çocuk Kitapları ve Kütüphane etkinliklerine de katıldık. (Cuma BULUT-Sınıf Öğretmeni-Kilis)

Sınıf olarak Kütüphane ziyaretleri, kütüphanede masal saatleri yapıyoruz. Okulda ki masal saatlerimizi genellikle okul bahçesinde kamelyamız da yapıyoruz. (Elçin Zihin-Okul Öncesi-Antalya)

Geçen yıllarda sınıfça kütüphane gezisi yapmış, kütüphanecimizi okula davet etmiştim. Kütüphaneden aldığım kitabı açık havada okumuştum. Bu yıl da kütüphane haftasını kutladıgımız hafta çalışmaları tekrarlamayı planlıyorum. ( Ayşegül Karagöl -Okul Öncesi-Kırklareli)

Masal anlatma etkinliklerimizi kütüphanede gerçekleştirmekteyiz, okulumuzun kütüphanesini aktif olarak kullanmaktayız. ( Gülüzar Bayram -Sınıf Öğretmeni-Osmaniye)

Eğitimde Kütüphane Kitapları

Yaş Grubu Kitapların/ Kitabın kullanıldığı Konu/Değer Kitabın AdıDersÇalışmanızı kısaca anlatır mısınız?
Anaokulu Yardımlaşma Sevgi *Küçük kara balık
*Charlie’nin Çikolata Fabrikası

*Oz büyücüsü
Anaokulu Sevgi bütün güzelliklerin, bütün iyiliklerin kaynağıdır. Sevgiden dostluk, şefkat, yardımlaşma, paylaşma… meydana gelir. Kısaca bütün güzellikler sevgi ile hayat bulur.
İlkokulKitap, Kütüphane ve Okuma Sevgisi

Yaşam Boyu Öğrenme
*Momo – Michael Ende

*Kütüphane Faresi – Daniel Kırk

*Dünyanın En Yüksek Kitap Dağı – Rocio Bonilla
Kitap Okuma Kulübü Saati Belirlemiş olduğumuz bir kitabı okuyarak ardından kitap üzerine konuşup tahlilini yapıyoruz. Kitap ve kütüphane merkezli etkinlikler düzenliyoruz. Kitap, okur ve yazar buluşmaları gerçekleştiriyoruz.
AnaokuluTürkçe Dil Etkinliği Ay tutulması Türkçe Dil Etkinliği Hikaye okuma etkinliği gerçekleştirildi. Ardından resimleri çizildi
İlkokul Okulda SatrançOkulda Satranç – (Ozan ÇAPAN )



Beden Eğitimi ve Oyun Dersi Derste konuları işlerken bu kitapları öğrenciler incelediler. Bu kitaplardan da edindiğimiz bilgileri sınıfta paylaştılar. Ders kitabı haricinde kütüphaneden aldığımız bu kitaplardan da eğitim ve öğretim çalışmalarımıza katkı sağlanabileceğini öğrendik.
İlkokul Yaşadığımız Gezegen Yaşadığımız Gezegen – (Fiona WATT ) Sosyal Bilgiler Dersi Derste konuları işlerken bu kitapları öğrenciler incelediler. Bu kitaplardan da edindiğimiz bilgileri sınıfta paylaştılar. Ders kitabı haricinde kütüphaneden aldığımız bu kitaplardan da eğitim ve öğretim çalışmalarımıza katkı sağlanabileceğini öğrendik.
İlkokul Kesirler Kesirler Ve Ondalık Kesirler – (Karen BRYANT – Mole ) Matematik Derste konuları işlerken bu kitapları öğrenciler incelediler. Bu kitaplardan da edindiğimiz bilgileri sınıfta paylaştılar. Ders kitabı haricinde kütüphaneden aldığımız bu kitaplardan da eğitim ve öğretim çalışmalarımıza katkı sağlanabileceğini öğrendik.
Okul ÖncesiKendi Değerini Bİlme (Özünde ki güzelliği fark etme)
Geceyi Aydınlatan Ateş Böceği – Gönül Simpson



Okul Öncesi Arkadaşlık
Hayallerin Sınırsızlığı
Limon Ağacının Şarkısı-
Arslan Sayman
Okul Öncesi Doğal Materyaller ile doğadan yoa çıkarak öğrenme
Taş Masalları –
Ümit Yaşar Özkan
İlkokul Dinleme eğitimi- Kuşlar – Hayvan olarak Sürüngenler Kuşlar -TÜBİTAK

Sürüngenler- TÜBİTAK
Hayat Bilgisi
İlkokul Etkili dinleme becerisiRapunzel- Grimm Kardeşler Serbest Etkinlikler Serbest Etkinlikler dersimizin kazanımı etkileme dinleme idi. Kütüphanemizden dünya klasiklerinden olan Rapunzel masalını aldım ve çocuklara anlattım
Okul Öncesi Çevre Bilinci Yasak Orman -Tuncel Altınköprü Türkçe Dil Etkinliği Kitap okunmadan önce tekerleme söylenerek dikkat çekildi.
Ardından kitap okundu.
İçeriği hakkında çeşitli sorular soruldu.
Doğamızı korumalıyız konusu üzerine sohbet edildi.

KÜTÜPHANE DUVARLARI DÜNYAYA AÇILIYOR

Kütüp-Anne Platformu ve Dos Junior Company iş birliğinde düzenlenen #okuyorum2020 kampanyası ile yeni yılda 21 farklı ilde 30 kütüphanenin duvarları dünyaya açılıyor.

Adıyaman Gölbaşı İlçe Halk Kütüphanesi

@golbasiilcehalkkutuphanesi

“Günaydın” dedi Küçük Prens. “Günaydın” dedi bir krala, bir sarhoşa, bir palyaçoya, bir bilgine…”Günaydın” dedi bir yılana, bir tilkiye, bir çiçeğe…
“Günaydın” demeli, insanlara, bitkilere, canlılara… Tanımaya çalışmalı canlı cansız tüm varlığı. Sadece sayılarla görmemeli Dünyayı. Renkleriyle, duygularıyla tanımaya çalışmalı, sorgulamalı, ısrarla sorgulamalı insan, öğrenmek için, anlamak için… Küçük Prens
Antonie de Saint-Exupery

Ankara Gölbaşı İlçe Halk Kütüphanesi

@ankglbskutup

Kırmızı şemsiyeli adam, şemsiyesini her zaman yanında taşırdı. Sabah evden çıkarken yanına alır, hava yağmurlu olsun olmasın gün boyu yanında dolaştırırdı. Sokak kapısından dışarıya adımını atar atmaz, şemsiyesini açıverirdi. Sonra, başını uzatıp bakardı, yağmur yağıyor mu diye… Eğer hava güneşliyse, şemsiyeyi kapatıp koluna asar yoluna devam ederdi. (AKAL Aytül, Kırmızı Şemsiye, 2011, say. 3)

Ankara Kariyer İlkokulu Çocuk Kütüphanesi

@kariyerkoleji.com.tr

Antalya Alanya Belediyesi Kütüphanesi

@e.hacikurakutuphaneleri

“Büyükler sayılara bayılırlar. Yeni bir arkadaş edindiniz diyelim:onun hakkında hiçbir zaman asıl sormaları gerekenleri sormazlar “Sesi nasıl?” demezler.Örneğin ya da “Hangi oyunları sever? Kelebek koleksiyonu var mı ?” diye sormazlar. Onun yerine ” Kaç yaşında?” derler. ” Kaç kardeşi var_ Kaç kilo?Babası kaç para kazanıyor?” ancak bu sayılarla tanıyabileceklerini sanırlar arkadaşlarınızı.”
Küçük Prens – Antoine De Saint Exuper

Antalya Tekelioğlu İl Halk Kütüphanesi

@tekeliogluihk

“Dünya o kadar büyüktür ki, her yerini dolaşamazsın.”
“Zararı yok, gidebildiğim kadar giderim ben de…”
Küçük Kara Balık, Samed Behrengi

Bursa İnegöl İlçe Halk Kütüphanesi

@inegolhalkkutuphanesi

“Bu bir kitap.
Siyah kelimeler: Beyaz kağıt üzerinde.
Ne tuşları var: Ne ödül puanları. Ne de tek bir ses.
Görebileceğin en sessiz, en sıradan şey…
Daha yakından bakmayı öğreninceye kadar…” (Kitap , David Miles)

Çanakkale Biga İlçe Halk Kütüphanesi

“O halde kendini yargılayacaksın,” dedi kral. “En zoru da budur. Kendini yargılamak başkasını yargılamaya benzemez. Eğer kendini yargılamayı başarabilirsen, o zaman gerçek bilgeliğe ulaşmışsın demektir.” Küçük Prens

Çanakkale Bigalı Mehmet Çavuş Anaokulu Kütüphanesi

“Geri dönüp bir prenses olmayacağım. O aptal elbiseler içinde Saray’da salınıp durmayacağım. Doktor olmak istiyorum ben.” ZOGİ

Gümüşhane Gümüşgöze İlkokulu Birleştirilmiş Sınıf Kütüphanesi

“Rica ediyoruz, yalvarıyoruz hepinize, lütfen. Evinize gider gitmez atın televizyonunuzu pencereden, televizyonun boşalan yerine, hemen koyuverin bir kütüphane. Sonra doldun o güzelim kitaplar raflara, girmesin bir daha o kötü görüntü odalara..” (Charlie’nin Çikolata Fabrikası-Roald Dahl)

İstanbul Mustafa Karaşahin İlkokulu Fethi Sekin Kütüphanesi

“Ah ne harika!” dedi Zackarina. “Uzayda uçmak ne güzel olur. Bunu yapabilmeyi ne kadar isterdim.” Gülümsedi Kumkurdu, beyaz, geniş ve oldukça alaycı bir gülümsemeydi bu. “Zaten yapıyorsun ya” dedi Kumkurdu. “Dünya gezegeni denilen uzay aracıyla uzayda gezip duruyorsun!”

İstanbul Zeytinburnu İlçe Halk Kütüphanesi

“Bana Uçan Ayak derler oğlum. Bilmiyor musun?” diyerek göğsünü kabarttı sevimli sincap

İzmir Karabağlar Şerif Remzi Ortaokulu

“Çünkü hiçbir güç, sözcüklerinkiyle boy ölçüşemez, onlarin etkileme gücüne sınır çizilemez.” Emin Özdemir- Mutlukent’in Yöneticisi.

İzmir Karaburun İlçe Halk Kütüphanesi

@karaburunilcehalkkutuphanesi

-Sen hiç kapı çarptın mı Polly Teyze?
-Hiç sanmıyorum Pollyanna!
-Ah Polly Teyzeciğim, ne yazık!
-Yazık mı?
-Tabii. Eğer içindeki kapıları çarpmak gelseydi, çarpardın. Hiç çarpmadığına göre bugüne kadar hiçbir şey seni mutlu etmemiş. Yoksa kesin kendini tutamazdın. Hiç mutlu olmadığın için gerçekten çok üzüldüm…
… Pollyanna, Eleanor H. PORTER.

İzmir Urla İlçe Halk Kütüphanesi

@urlakutuphane

“İlk tomurcuğu küçük kız gördü, hani şu ilk gülücüğün sahibi. Sonrası çorap söküğü gibi geldi. Tomurcuk tomurcuk ardına, gülücük gülücük ardına “

Karabük Zübeyde Hanım İl Halk Kütüphanesi

@zubeydehanimilhalkkutuphanesi

“Evren her şeydir,” dedi Kumkurdu. “Var olan her şey! burada ve şimdi o zaman ve orada.Aydınlık ve karanlık, galaksiler ve yıldızlar, gezegenler, kuyruklu yıldızlar, trampetler ve kartallar ve ayılar ve bazen, Bir pantolonun cebinde duran tozlu, kırmızı şekerlemeler.”

Kırıkkale İl Halk Kütüphanesi

@kirikkaleilhalk

“Ama gözler gerçeği göremez ki. Yüreğiyle aramalı insan” Küçük Prens

Kırklareli İl Halk Kütüphanesi

@kirklareli_il_halk_kutuphanesi

“Küçük Karabalık Ay’ı çok severdi. Ay ışığının vurduğu geceler, yosunların arasından süzülüp Ay’la birkaç kelime konuşmak isterdi ama her defasında annesi uyanıp onu tekrar yosunlara çeker, uyuturdu.
Küçük Kara Balık ay ışığına çıkıp:
-Selam güzel ay!
-Selam Küçük Kara Balık. Nereden böyle?
-Dünya seyahatine çıktım.
-Ay: Dünya çok büyüktür. Her yerini dolaşamazsın ki!
-Balık: Olsun, gücümün yettiği yere kadar gideceğim…” (Behrengi, 2011: 29-31)

Kilis Çocuk Kütüphanesi

@kiliscocukkutuphanesi

“Gidenler bazen dönmez” demişti annem. Dönmeyiz belki de. Ben dönmek isterim. Eğilip bir avuç toprak aldım “Toprak, biraz ülke kokar!
Annemle göz göze geldik. Bir şey demedi bana.Cebime koydum toprağı. Babam fısıldayarak, “Çabuk, çabuk…” diyor sürekli. Aceleyle bindik. Babam önde oturdu. “Maceraya hazır mısın Beşir?” dedi. Macera, filmlerdeki gibi olur. Kötü insanlardan kaçılır. Tehlikeli bir şeydir. Kaçmak istersin, böyle yakalanacak gibi olursun, kurtulursun. Film izlerken avuçların terler. Kalbin pıt pıt atar.Toprak yapıştı avuçlarıma. Silmem ben onları. “Toprak biraz da ev kokar.”
(Kuş Olsam Evime Uçsam.. Güzin Öztürk )

Mersin Erdemli 100. Yıl İlçe Halk Kütüphanesi

@erdemlihalkkutuphanesi

“Horozun düşüncesine göre dünya dönüyorsa bunu anlamanın en sağlıklı yolu dünyanın dışına çıkmak ve dünyaya oradan bakmaktı… Karpuz çekirdekleri karpuzu göremezler.” KUŞKUCU HOROZ, MEVLANA İDRİS.

Muğla Fethiye İlçe Halk Kütüphanesi

@fethiyehalkkutuphanesi

“Daha önce pek fazla okumuyordum. Kitaplar evimizde pek sık görülmez. Ekmeğin daha önemli olduğu düşünülürdü. Karnımıza doyurmak zihnimizi doyurmaktan daha önemli işti.” (Sol Ayağım- Christy Brown)

Niğde Bor Halil Nuri Bey İlçe Halk Kütüphanesi

@borkutuphane

“Ah, ama Polly Teyze, bana hiç zaman bırakmadınız; yani hayatımı yaşamak için.

Hayatını yaşamak için mi? Ne demek istiyorsun çocuğum? Sanki bunca zamandır yaşamıyorsun gibi!

Ah, tabii ki bunca zamandır nefes alıyordum Polly Teyze ama yaşamıyordum. Uyurken de nefes alırsınız ama hayatı yaşayamazsınız. Demek istediğim yaşamak… Yapmak istediğin şeyleri yapmak: Dışarı çıkmak, kitap okumak (sadece kendime tabii), tepelere, dağlara tırmanmak, Tom Bey ve Nancy ile sohbet etmek, dün geçtiğim o muhteşem güzellikteki yollardaki bütün insanlarla, herkesle, her şeyle, bütün evlerle ilgili şeyler öğrenmek. İşte yaşamak dediğim bu Polly Teyze, dikiş dikmek, yemek yapmak değil.

Nefes almak yaşamak değildir. “
(Pollyanna – Eleanor H. Porter)

Niğde Çiftlik İlçe Halk Kütüphanesi

@ciftlikilcehalkkutuphanesi

“Hoşça git,” dedi tilki. “Vereceğim sır çok basit: İnsan ancak yüreğiyle baktığı zaman doğruyu görebilir. Gerçeğin mayası gözle görülmez.” Küçük Prens unutmamak için tekrarladı: “Gerçeğin mayası gözle görülmez.”

Samsun Alaçam İlçe Halk Kütüphanesi

@alacamkutuphane

“Siz kışı kutluyorsunuz…Ama ne giysisi, ne ayakkabısı, ne de ısınacak ateşi olan çocuklar var. Uzun yollar katedip köylere inen, soğuktan kanayan ellerinde okullarını ısıtmak için bir parça odun taşıyan binlercesi var.” (Çocuk Kalbi- Amicis, Edmondo De.)

Samsun Terme İlçe Halk Kütüphanesi

@termehalkkutuphanesi

“Daha çok anlat” dedim.
“Hoşuna gidiyor mu?”
“Çok. Elimden gelse seninle sekiz yüz elli iki bin kilometre hiç durmadan konuşurdum.”
“Bu kadar yola nasıl benzin yetiştiririz?”
“Gider gibi yaparız.”
(Şeker Portakalı, José Mauro de Vasconcelos)

Sivas Şemsi Sivasi İl Halk Kütüphanesi

@semsi_sivasi_il_halk_kutuphane

Kendimizi kelimelerle ifade edin tüm dünyaya kim olduğunuzu ve dünyayı nasıl daha güzel yapabileceğinizi anlatın.

Tekirdağ Namık Kemal İl Halk Kütüphanesi

@namikkemalilhalkkutuphanesi

“Yetişkin bir balık gibi oturamaz insan, bedeni büyüyüp gelişirken. Koşmalı, oynamalı, zıplamalı, hop hop hoplamalı.” (Lin, 2017: 51)

Tekirdağ Şarköy İlçe Halk Kütüphanesi

@sarkoyihk

“Bir şeyler beklemek, hayal kurmayı zevkli hale getirir.” Masal Koleksiyoncusu, Nihan TEMİZ

Tokat Zile İlçe Halk Kütüphanesi

“-Sen bizim için çok özelsin, inan olduğun gibi çok güzelsin. Kolaylaşacak giyinmek biraz büyüyünce, Ahtapot olmayı seveceksin gelişip güçlenince. Kulağa ne hoş geliyordu, annesi böyle söyleyince.”
Yavru Ahtapot Olmak Çok Zor
Sara Şahinkanat

@zilekutuphane

Yalova Safalı Yılmaz Çocuk Kütüphanesi

@safaliyilmazcocukkutuphanesi

“Gerçeğin mayası gözle görülmez” Küçük Prens

AFET VE ACİL DURUMLARDA HALK KÜTÜPHANELERİNİN ROLÜ

24 Ocak 2020 günü saat 20.55’te Elazığ’ın Sivrice ilçesinde 6,8 büyüklüğünde yaşanan deprem hepimizi derinden üzdü. Devletin tüm imkanlarının seferber edildiği afet bölgesinde AFAD, UMKE, KILAY’ın yanı sıra MEB, Çevre ve Şehircilik gibi diğer Bakanlık birimleri de aktif çalışmalar yürütüyor.

Deprem, kasırga, yangın, sel gibi doğal afetlerde halk kütüphanelerinin de çok önemli bir rolü bulunmaktadır. Dünyada yaşanan birçok büyük felakette halk kütüphaneleri, toplumu hazırlıklı olmak, müdahale ve yeniden iyileşme konusunda sağladıkları destekler ile ön plana çıkmıştır.

AFET ÖNCESİ HALK KÜTÜPHANELERİNCE YAPILABİLECEKLER:

Afet yönetimi kapsamında öncelikli müdahale ile görevlendirilmiş kurumlar ve sivil toplum kuruluşları ile kütüphanelerin afet zamanı sunabileceği destekler ve iş birlikleri konusunda ön görüşme yapılması faydalı olacaktır. İtfaiye, Kızılay, Polis vb. gibi kurumlar ile yaz döneminde yapılacak etkinlikler bu görüşmeleri yapmak için fırsat olacaktır.

Uzmanlarınca topluma sunulacak eğitim ve farkındalık çalışmalarında kütüphaneler mekan sağlayabilir.

Afet Hazırlık/Farkındalık Fuarı: Kütüphanede olası afetlerde destek sağlayabilecek kurumların, sivil toplum kuruluşlarının ve akademik bölümlerin katılacağı bir fuar ile toplumun bilgilendirilmesi sağlanabilir.

Afet anında kütüphanenin sağlayabileceği desteklere yönelik toplumun önceden bilgilendirilmesi önemli olacaktır.

Kütüphane çalışanlarının afete hazırlık ve ilk yardım eğitimi alması önemlidir.

Kütüphane Acil Durum Planının yapılması gerekmektedir.

Jeneratör temin edilmesi, afet durumunda afetzedelere sunulacak elektrik hizmeti için gerekmektedir.

AFET ZAMANI HALK KÜTÜPHANELERİNİN YAPABİLECEKLERİ:

1- BİLGİ MERKEZİ: Kütüphaneciler, güvenilir bilgi uzmanlarıdır. Afet zamanında ihtiyaç duyulan bilgileri sunmak ya da bilgiye erişim yollarını göstermek konusunda kütüphanelerin rolü çok önemlidir. Son yaşadığımız depremde de gördüğümüz gibi sosyal medya ile yayılan yanlış bilgiler süreci zor bir hale sokmaktadır. Bu nedenle, kütüphaneler doğru bilgi mağbetleri olarak, özellikle ilgili kurumlar tarafından sunulan konuyla ilgili açıklama ve bilgi paylaşımlarını duyurmalı ve son gelişmeleri paylaşmalıdır.

Örneğin, ABD’de yaşanan SANDY Kasırgasında bazı kütüphaneler son bilgileri paylaşmak için projektör kullanmıştır. Herkesin görebileceği bir şekilde konumlandırdıkları yansı ile son gelişmeleri afetzedeler ile paylaşmışlardır.

2- TEKNOLOJİ MERKEZİ: Halk kütüphanelerinin normal zamanlarda sundukları hizmetler arasında yer alan aşağıdaki teknolojik hizmetler afet dönemlerinde büyük önem taşımaktadır.

  • WiFi
  • Telefon
  • Televizyon
  • Bilgisayar
  • Telefon vb. şarj edebilmek için elektrik
  • E-Devlet Hizmetleri

Genellikle afet zamanlarında haber almak ve haber vermek için kullanılan bu hizmetlere erişim çok kritiktir.

3- KOORDİNASYON MERKEZİ: Kütüphaneler alana gelen sivil toplum örgütleri, gönüllüler ve kurum uzmanları için bir toplanma ve koordinasyon sağlama merkezi olarak da kullanılabilmektedir. Ayrıca kimi zaman yardımların toplandığı bir yardım deposu olarak da değerlendirilebilmektedir.

Ayrıca afet zamanı temiz banyo ve tuvalet ihtiyaçları için de kütüphaneler kullanılmaktadır.

4-TOPLUM MERKEZİ: Kütüphaneler afet zamanlarında kendi işlevinin yanında geçici barınak ya da eğitim merkezi olarak da kullanılabilir. Örneğin Avustralya’da meydana gelen orman yangınları sonrasında evini kaybeden vatandaşlar ya da dumandan kaçarak evini terk edenler kütüphanelere sığınmışlardır. Kütüphaneler, sıcak havalarda soğuk ve soğuk havalarda sıcak bir mekan sunarak afetzedelerin huzur bulduğu bir mekan olabilirler.

Çocuk ve gençler için kimi zaman olumsuz hava şartlarından korunma, kimi zaman güvenli bir mekan ya da oyun alanı, bazen çalışma mekanı bazen sadece iletişim kurmadan resim yapma alanı olarak hizmet verir kütüphaneler. Uzman desteği ile psikososyal destek sağlayabilirler.

Halk kütüphaneleri afet zamanında ve sonrasında hizmetlerini sürdürmek ve toparlanmak için büyük gayret göstermelidir. Toplumu iyileştirecek umudu sunmak yine halk kütüphanelerinin görevleri arasındadır. Bu nedenle, örneğin Japonya’da meydana gelen deprem ve tusunamide ya da ABD’de meydana gelen Katrina kasırgasında yıkılan ya da hasar gören kütüphanelerin yerine hemen barınak kütüphaneler kurulmuş ve toplumun sakinleşmesi ve sürece ilişkin desteklenmesi buralarda sağlanmıştır. Amaç toplumun güvendiği mekanı ayakta tutmaktır.

Tam da bu noktada gerek yerel, gerek ulusal gerekse uluslararası kütüphane derneklerinin kütüphaneleri onarmak ya da yeniden inşası konusunda oluşturdukları kampanyalar bulunmaktadır. bkn. IFLA, ALA, ALIA vb.

Böyle zamanlarda kütüphane binasına erişemeyenler için gezici kütüphanelerin de büyük önemi vardır. Doğru bilgiye erişimin sağlanması ve wifi, bilgisayar gibi teknolojik hizmetlerin afet bölgelerine ulaştırılması için gezici kütüphaneler ile hizmet verilmektedir.

Doğal afetler ya da insanlar tarafından gerçekleştirilen doğal felaketler… toplumu etkileyen her durumda halk kütüphanelerinin mutlak rolü bulunmaktadır. Elazığ merkezli yaşanan deprem çevrede Kahramanmaraş, Diyarbakır, Bitlis, Adıyaman vb. birçok ili etkilemiştir. Bölgede bulunan kütüphanelerin vatandaşların yaşadıkları bu korkuyu atlatmakta aksiyon almaları kütüphanelerin bu toplumdaki yerinin altını çizecektir.

KAYNAKLAR:

http://library.ifla.org/1375/1/103-flaherty-en.pdf

http://theconversation.com/public-libraries-can-literally-serve-as-a-shelter-from-the-storm-83070

https://cpb-us-w2.wpmucdn.com/sites.udel.edu/dist/a/7158/files/2018/12/The-Role-of-Public-Libraries-in-Disasters-qbo3tu.pdf

https://ischool.sjsu.edu/ciri-blog/public-library-response-natural-disasters-whole-community-approach

https://digitalcommons.unl.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2204&context=libphilprac

https://www.igi-global.com/chapter/the-natural-role-of-the-public-library/178779

https://ideaexchange.uakron.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=1029&context=docam

https://www.njstatelib.org/wp-content/uploads/2013/01/The-Librarian-Guidebook-July-21-Final.pdf