Mekanında Okuyoruz Kitap Önerileri

Derleyen: Çocuk Gelişimci Deniz Toprak

#mekanındaokuyoruz

Kütüphanedeki Aslan (Michelle Knudsen)-Uçanbalık Yayınları (Kütüphane)

Dikkat! Bu Kütüphanede Ejderha Var! (Carly Hart)-Pearson Yayınları (Kütüphane)

Kütüphane Tavşanı-Organik Kitap (Annie Silvestro)-Beyaz Balina Yayınları (Kütüphane)

Dünyanın En Yüksek Kitap Dağı (Rocio Bonilla)-Günışığı Kitaplığı (Kütüphane)

Madeline Finn İle Kütüphane Köpeği (Lisa Papp)-Hep Kitap (Kütüphane)

Tavşan Maydanoz’un Kitapları Anlatan Kitabı (Frances Watts)-Binbir Çiçek Yayınları (Kütüphane)

Bekçi Amos’un Hastalandığı Gün (Philip C. Stead)-YKY (Hayvanat Bahçesi)

Gergedanlar Krep Yemez (Anna Kemp)-Pearson  (Hayvanat Bahçesi)

Mamut Yıkama Rehberi (Michelle Robinson)- Pearson (Banyo)                   

Rosie’nin Şapkası (Jullia Donaldson)- Beta Kids ( Park, bahçe, orman)

Temiz (Emily Gravett)- Beta Kids ( Orman)

Bu Kitap Benim Köpeğimi Yedi (Richard Byrne)- Uçan Fil Yayınları ( Sırt üstü uzanarak)

Bir Fikirle Ne Yaparsın? ( Kobi Yamada)- Nar Çocuk ( Sırt üstü uzanarak, hayal gücü)

Aç Tırtıl (Eric Carle)-Mavibulut Yayınevi ( Park, bahçe, Konya Tropikal Kelebek Vadisi)

Beyoğlu Macerası (Sara Şahinkanat)-YKY ( İstanbul Beyoğlu)

Yüz Yüz (Leo Lionni)- Elma Yayınevi (Deniz, deniz kıyısı, akvaryum)

Diş hekiminde (Anne Civardi)- Tübitak Yayınları ( Diş hekiminde)

Katie ve Yıldızlı Gece (James Mayhev)-YKY ( Sanat Müzesi)

Dalga (Suzy Lee)- Maev Yayıncılık (Deniz, deniz kıyısı, akvaryum)

Esrarengiz Kemancı (Kathy Stinson, Dusan Petricic)-Kuraldışı Çocuk (Klasik müzik konseri, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası)

Bir Milyon Ne Kadar Büyük? (Anna Milbourne)-Tübitak Yayınları (Gökyüzü (gece))

Memo ve Ay (Alice Briere-Haquet)- Mavibulut Yayınları (Gökyüzü (gece))

Çok Çok Büyük Bir Dinozor (Richard Byrne)-Formül Yayıncılık (Medeniyet, Arkeoloji Müzesi)

İyi geceler, Farecikler (Frances Watson)-1001 Çiçek Yayınevi (Yatak, uyku öncesi)

Küçük Ayı ve Ahlat Ağacı (Yalvaç Ural)-YKY (Orman)

Uçakta (Anne Civardi)-Tübitak Yayınları (Uçakta)

Müzisyen İnek Sırma (Geoffroy de Pennart)-Kır Çiçeği Yayınları (Klasik müzik konseri, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası)

Bir Dostluk Masalı (Susanna Isern)-Uçanbalık Yayınları ( Postane)

Tren İstasyonunda Bir Gün (Olivia Brookes)- Tübitak Yayınları (Tren Garı)

Havalimanında Bir Gün (Olivia Brookes)- Tübitak Yayınları (Havalimanı/Havaalanı)

NOT: Tüm kitapları bağlamında veya sırtüstü/yüzüstü uzanarak, hayal gücünüzle canlandırarak okumalar yapıp, ardından çocuğunuzdan resimlemesini istemeniz; öğrenmesini kalıcı ve keyifli bir hale getirecektir.

Bağlamda Okumak

Yazar: Çocuk Gelişimci Deniz TOPRAK

    En genel tanımıyla öğrenme, organizmada gerçekleşen kalıcı davranış değişikliğidir. Doğumla başlayan çevreyi algılama serüveni kümülatif bir şekilde ilerleyerek bireyin kendi dünyasını inşa etmesini sağlar. Bireysel olarak başlayan bu yaşam serüveni çevremize uyum sağlama süreciyle birleşerek daha büyük dünyaları inşa etmemize olanak sağlar.

   Organizmanın yaşamını sürdürmesi, büyük ölçüde çevresindeki değişmelere başarılı olarak uyum sağlama yeteneğine bağlıdır. Etkin uyum sağlama ise öğrenmeyle mümkündür. Duruma uygun tepkide bulunma, çevreye nasıl uyum sağlayacağını öğrenme, genellikle yaşamı sürdürebilmek için temel bir koşuldur (SENEMOĞLU, N., Gelişim, Öğrenme ve Öğretim Kuramdan Uygulamaya, Ankara, Yargı Yayınevi, 2013, syf.92).    İçinde bulunduğumuz uygarlığı yaratmamız, daha önceki insanlardan daha zeki veya daha yetenekli olduğumuzdan değil, daha çok şey öğrenmiş olduğumuzdandır. İnsanın öğrenme yeteneği onun yaşayış tarzının sürekli değişmesine olanak verir(CÜCELOĞLU, D., İnsan ve Davranışı, Eylül 2010, syf. 139). Daha çok şey öğrenen insan çevreye aynı oranda uyum gösterir. Yeni öğrenmeler beraberinde nicelerini getirir, insan merak ve öğrenme döngüsüne girmeye gönüllü hale gelir.

   Öğrenme sürecinde kullandığımız duyu organlarımızın sayısındaki ve kullanma yoğunluğundaki artış ile öğrenme süreci kalıcı hale dönüştürebilmektedir. Örneğin; İngilizce çalıştığımızı ve bir kelimeyi (strong=güçlü) ezberlemeye çalıştığımızı varsayalım. Kelimenin yalnızca anlamını not almamız görme algımızı; belki kelimeyi ve anlamını 3-4 defa tekrar etmemiz görme ve işitme algılarımızı; kelimeyi çalışırken yüksek sesle söylemek ve beraberinde kollarımızla güçlü işareti yapmak görme, işitme ve dokunma algılarımızı bir arada çalıştıracaktır.

   Birden fazla duyuyu kullanarak öğrenme çalışmalarının öğrenmeyi kalıcı hale getirmesine verilebilecek belki de en evrensel örneklerden birisi ‘bisiklete binmek’tir. Bisiklete binerken görme, işitme, dokunma ve koklama duyularını bir arada kullanırız. Yolu ve gidonu görür; çevredeki sesleri işitir, tehlikeli olabilecek sesleri ayırt ederiz; havayı koklar; bisikletin pedalına ve gidonuna, rüzgara hatta belki ağaçlara dokunarak bu deneyimimizi gerçekleştiririz. Ve aradan ne kadar uzun süre geçerse geçsin bir bisiklete bindiğimizde öncelikle pedal düzeltir, ardından sürüşümüzü gerçekleştiririz.

   Bu sebepledir ki, bir kitabı bağlamında okumak (kitabın içeriğine uyum sağlayacak mekanda kitabı okumak) o kitabı özümsememizi sağlar. Mekanda okuyoruz, mekanında okuyoruz projesinin bu sebeple çok kıymetli bir proje olduğunu görebiliriz. Okuma alışkanlığını kazandırmak için çok elverişli olan bu durumu, gelecek nesillerimiz için kalıcı bir öğrenmeye dönüştürmek bizim elimizde. Kütüphane maceralarının anlatıldığı bir kitabı, kütüphane ortamında okumak bir çocuğun gözünde her şeyin mümkün olduğunu görebilmesini sağlar. Hayal kurmasını destekler.

Beyza, ODTÜ Kütüphanesi, Kütüphane Faresi: Evim Güzel Evim

Özellikle son yıllarda tablet, telefon ve televizyon program ve oyunlarına olan düşkünlük göz önüne alındığında, bu projenin bir can simidi olabileceğini açıkça fark edebiliriz. Bağlam içerisinde yapılan okumalarla çocukların ve bireylerin kendilerini daha fazla konsantre olmuş, daha mutlu ve zihnen daha özgür hissedeceklerini düşünüyorum.
Konuya ilişkin oluşturmuş olduğum kitap listesine ulaşmak için tıklayınız.

Kitapla kalın…

#mekanındaokuyoruz

Gerçekten Beni Duyuyor Musun?

Yazarı: Leyla Navaro

Yayınevi: Remzi Kitabevi

Herkesin evinde muhakkak başucu kitabı vardır. Bu kitap da onların başını çekebilecek kitaplardan bir tanesidir. Birçok konuda eğitici olabilecek bu kitap; ikili insan ilişkilerini, çocukların beklentisini ve annenin seçtiği konuşma dilinin çocuğun davranışlarını nasıl olumlu etkilediğini çok güzel bir şekilde ele almıştır.

Kitap içerisinde yer verilen yaşanmış gerçek örnekler, bilinçlendirme tabloları, görsellerle anlatılan olaylar ve araştırmalar yetişkinlerin kendilerini eğitmelerine olanak sağlıyor.

Böylece hem kendi duygularınızı, davranışlarınızı çok güzel anlayıp ifade edebilir hem de çocuğunuzun olumsuz davranışında asıl neyi anlatmaya çalıştığını daha net bir şekilde anlayabilirsiniz.

Uzman Yorumu:

 Söze Leyla  NAVARO’nun  bir kitap adı ile başlamak istiyorum ; “ Gerçekten Beni Duyuyor Musun ?’’

Biz onları, çocukları, ne kadar duyabiliyoruz veya ne kadar onlara destek olabiliyoruz veya ne kadar empati yapıyoruz?? Sanırım bu “veya” ile başlayan cümleler giderek çoğalacak. Lafta hepimiz anlıyoruz da peki bunu eylemlerimize ne kadar yansıtıyoruz? Yazımın başında biraz sorgulamış olabilirim ama olsun; bazen içe dönük muhakeme etmek gerekir, ne kadar doğruyuz diye…

Sevgili Anneler, biliyorsunuz ki bebeklerin gelişim evrenlerinin takibi oldukça önemlidir. Biz Psikologlar, Çocuk Gelişim Uzmanları ve Pedagoglar çocuk geilişimini (bilişsel açıdan) dördüncü ay itibariyle net bir şekilde takip edebiliyoruz. Bu takiplerle biz, çocukta herhangi bir gelişim geriliği olup olmadığını saptar ve erken müdahaleler ile sağlıklı gelişimine devam etmesini sağlamaya çalışırız.

Çocuk gelişiminde erken eğitim gerçekten hayat kurtarıcı (tabi umut tacircilerine denk gelmezseniz ).

Erken dönemde kendini gösteren ve beraberinde 2,5 yaşlarda semptomlarını net ortaya koyan gelişimsel problemlerden bazılarını şöyle sıralayabiliriz; otizm, ygb ( yaygın gelişimsel bozukluk ), rett sendromu, asperger sendromu, konuşma bozukluğu, artikülasyon bozuklukları…

Sıklıkla görülen bu problemlerden birçoğu da sonradan kendini gösterir.

Peki bu durumu nasıl takip edebilir ya da durumdan haberdar olabilirsiniz?

Daha önce de bahsettiğim gibi, her ayın gelişim evrelerini takip etmek çok önemlidir.

Gelişim evreleri genel olarak beş temel beceriye ayrılır;

  • Dil –Bilişsel beceri
  • İnce motor beceri
  • Kaba motor beceri
  • Sosyal beceri
  • Öz-Bakım beceri

Her yaş grubunun hatta her ayın farklı gelişim özellikleri vardır.  Tıpkı 3 aylık bir bebeğin gelişiminin  5 aylık bebeğin gelişiminden farklı olduğu gibi. Bunları takibini düzenli yaparak çocuklarımıza gerçek özeni göstermiş oluruz. Yalnız bu özeni abartıp çocukta sorun aramak doğru değildir. Ne kendinizi fazla sıkın ne de çocuğunuzu…

Bir daha ki yazımda sizlere gelişim evrelerinin ay ay özelliklerini anlatacağım.

Unutmayın ki;

hem sağlıkta hem eğitimde en önemli kişi sizsiniz!

 

Yazan: Psk. Oyun Terapisti Büşra ARICI

Instagram: psk.busraarici